Voorheen was er sprake van verschillende niveaus op de Centrale Eindtoets. Sinds 2018 is er echter een nieuwe wet die aangeeft dat de Eindtoets volledig onafhankelijk door een leerling gemaakt moet worden. Dat betekent dat een leerling niet bij de leerkracht aan zou hoeven kloppen.

Daarmee is het onderscheid in de eerdere B- en N-toetsen komen te vervallen.

Keuze

Er wordt vooraf dus geen keuze meer gemaakt in welke toets een specifieke leerling afneemt. Voorheen was dat wel zo. Leerlingen met een tl-advies en hoger maakten de basistoets, terwijl leerlingen onder dat niveau de niveautoets maakten. Dezelfde inhoud, maar een andere verwoording.

Sinds 2018 wordt de Cito-toets nog maar op één niveau afgenomen. Alle leerlingen maken dezelfde papieren Eindtoets. Hierbij worden de referentieniveaus als uitgangspunt gebruikt.

B-toets

Het niveau van de huidige Cito-toets ligt ongeveer op het niveau van de oude B-toets (het niveau voor tl en hoger). Daarmee kan het zijn dat leerlingen onder dat niveau de Cito-toets als moeilijk ervaren. Leerlingen die een vwo-advies hebben gekregen zullen de toets echter makkelijk vinden.

Adaptief toetsen

Voor deze kinderen kan de digitale, adaptieve Cito-toets uitkomst bieden. De adaptieve toets past zich namelijk per gegeven antwoord aan aan het niveau van kinderen. Hiermee kunnen kinderen meer laten zien van wat ze in hun mars hebben, maar worden ook de slimmere kinderen meer uitgedaagd en de wat zwakkere kinderen op hun eigen niveau aangesproken.

De adaptieve toets is alleen digitaal beschikbaar.

Opbouw

De papieren en de adaptieve toets zijn beiden op een dusdanige manier opgebouwd dat er eerst wat makkelijke vragen worden gesteld. Deze worden vervolgens moeilijker. Op die manier wordt aan het begin al veel informatie verkregen over het niveau van kinderen, maar kunnen kinderen nog succeservaringen opdoen. Ze blijven zo gemotiveerd om de toets af te maken.

Per toetsdeel van taal en rekenen wordt het niveau van een leerling gemeten en in kaart gebracht. Deze resultaten tezamen bepalen de uiteindelijke score op de Cito-toets. Deze wordt omgezet naar een standaardscore, die weer overeenkomt met een brugklastype.